TRZECIOKLASISTA I JEGO NAUCZYCIEL – RELACJA Z BADAŃ

która odbędzie się 11.01. (poniedziałek) w godz. 10.00-15.00 w auli S 204 Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego (Gdańsk, ul. Bażyńskiego 4).

Program konferencji:

• 10.00-10.15 Rozpoczęcie i powitanie uczestników
• 10.15-11.15 Posiadacze wiedzy o języku, ale zagubieni w posługiwaniu się nim – o umiejętnościach językowych trzecioklasistów – dr hab. Małgorzata Żytko
• 11.15-12.15 Bezradni mistrzowie rachunków – o umiejętnościach matematycznych trzecioklasistów – dr Mirosław Dąbrowski
• 12.15-12.45 Przerwa
• 12.45-13.30 Co się dzieje w klasie trzeciej? – o komunikowaniu się nauczyciela z uczniami – dr Mirosław Dąbrowski
• 13.30-14.15 Między pesymizmem a promowaniem samodzielności – o nauczycielu klasy trzeciej – dr hab. Małgorzata Żytko
• 14.15-14.45 Dyskusja i zakończenie konferencji

UDZIAŁ W KONFERENCJI JEST BEZPŁATNY

Więcej na informacji na stronie www.elementarny.pl

Początek 6 listopada o godz. 12:00 na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego, aula 204/205.

Wykład poprowadzą pracownicy wydziału Robotyki i Mechatroniki PG oraz młodzi naukowcy z Robocamp.

Ewa Łowkiel, wiceprezydent Gdyni ds. edukacji: – Najtrudniej było namówić rodziców, żeby w ogóle przyszli na zebrania do szkół, zobaczyli warunki, jakie czekają na dzieci, i posłuchali, jaką mamy dla nich ofertę. W niektórych szkołach czterokrotnie organizowaliśmy spotkania. Na miejscu czekał psycholog i pedagog, którzy pomagali rozwiać wątpliwości. Rodzice dostawali do ręki nowe podstawy programowe – opowiada Ewa Łowkiel.

Czego zażądali rodzice? Osobnych klas dla sześciolatków, opieki do godz. 17 i lepszego wyposażenia szkół.

W kilku szkołach (m.in. SP 21 i 18) takie klasy powstały, do każdej z nich miasto zatrudniło dwóch nauczycieli, by do godz. 17 dziecko miało opiekę jak w przedszkolu. W pozostałych podstawówkach sześciolatki uczą się z siedmiolatkami, ale tylko jeśli rodzic się na to zgodził. Na doposażenie szkół w pomoce dydaktyczne i zabawki Gdynia wydała 200 tys. zł.

Najbliższy wykład odbędzie się 2 października 2009 roku o 12:00 na auli 204/205 na Wydziale Nauk Społecznych.

Więcej informacji na stronach www.gud.com.pl oraz www.innowacje2009.pl/gdanski-uniwersytet-dzieciecy.

Już trzylatki powinny chodzić do szkół – taką propozycję przedstawia Gdańskie Stowarzyszenie Pedagogów Praktyków i ją realizuje. Tworzy przy szkołach okienka przedszkolne.

Według Elżbiety Gerleckiej, prezes zarządu Gdańskiego Stowarzyszenia Pedagogów Praktyków, głównej inicjatorki przedsięwzięcia, okienka przedszkolne są odpowiedzią na akcję: ratujmy maluchy przed szkołami. – Moim zdaniem szkoła jest dobrym miejscem już dla 3-latków, bo daje im szansę rozwoju większego, niż gdyby pozostawały w domach albo chodziły do samodzielnych przedszkoli. Ponadto, obecność tak małych dzieci w szkołach wpływa dodatnio na starsze dzieci, garnące się do opieki nad nimi – mówi Gerlecka.

Popieramy obejmowanie realną możliwością opieki przedszkolnej jak największą liczbę dzieci w Polsce. Przypominamy jednak kolejny raz – jako przyjaciele akcji Ratuj Maluchy – że protest dotyczył posyłania dzieci do nieprzygotowanych szkół i odebrania rodzicom możliwości wyboru „szkoła czy przedszkole”.

Dzisiaj zostanie wywieszony wykaz wolnych miejsc w gdańskich przedszkolach publicznych. Urzędnicy zastrzegają jednak, że może być na nim zaledwie kilkadziesiąt pozycji. Rekrutacja do gdańskich przedszkoli zakończyła się w połowie maja i okazało się wtedy, że zabrakło miejsc dla ponad tysiąca dzieci.

Po tych informacjach do naszej redakcji dzwonili zdenerwowani rodzice. Nie wiedzieli, co mają robić, ponieważ ich dziecko nie zostało przyjęte do żadnej placówki publicznej.

Natomiast jedynym komentarzem ze strony urzędników gdańskiego Wydziału Edukacji jest… sugestia zapisania dziecka do przedszkola niepublicznego.

• Lublin – brakuje 700 miejsc: „700 przedszkolaków na lodzie. Jest duży problem”
• Radom – 5-latki do szkół: „Kolejne grupy pięciolatków pójdą do szkół”
• Poznań – „Brakuje miejsc dla 450 trzylatków”
• Olsztyn – 569 młodszych dzieci nie dostało się do żadnej publicznej placówki: „6-latki nie chcą iść do szkoły”
• Gdańsk – brakuje ponad 1000 miejsc: „Zapisy do przedszkoli zakończone”
• Gdynia – 220 sześciolatków musi iść do szkoły: „Przedszkolne roszady w Gdyni”

W tym roku pierwszeństwo na listach mają pięciolatki. To skutek zapisu w nowej ustawie oświatowej, który rodzicom pięciolatków zagwarantował miejsca w przedszkolach. – Dla nas to oznacza obowiązek przyjęcia każdego pięciolatka, choćby miało zabraknąć miejsc dla reszty dzieci.

Więcej w artykule: „Sześciolatku, marsz do szkoły”.

Program:

• EDUKACJA DOMOWA W SYSTEMIE EDUKACJI – dr Marek Budajczak (Uniwersytet Adama Mickiewicza)
• EDUKACJA DOMOWA A SZKOŁA – prof. Maria Mendel (Uniwersytet Gdański)
• DLACZEGO EDUKACJA DOMOWA – mgr Paweł Bartosik (pastor Ewangelicznego Kościoła Reformowanego w Gdańsku)

Tego typu nauczanie jest możliwe w Polsce od osiemnastu lat. Ustawa z 7.09.1991 roku dopuściła – w formalno-prawnym znaczeniu – uczenie się dzieci poza instytucjonalnym środowiskiem szkoły, czyli najczęściej w domu, w warunkach zorganizowanych przez rodziców.

Informacja o referentach:
Marek Budajczak – Wykładowca UAM, autor książki pt. Edukacja domowa – książki która stanowi kamień milowy na drodze rozwoju omawianego zjawiska w naszym kraju.
Maria Mendel – Prorektor Uniwersytetu Gdańskiego, profesor pedagogiki. Zajmuje się integracyjną rolą szkoły.
Paweł Bartosik – doktorant III roku Studiów w Zakresie Pedagogiki i Nauk o Polityce na Uniwersytecie Gdańskim. Zajmuje się relacjami między obszarem prywatnym (rodzina), a publicznym (państwo) w edukacji.

1. Od 22.04.2009r. obowiązują przepisy znowelizowanej ustawy o oświacie a także związane z nią rozporządzenia.
W związku z tym Pomorski Kurator Oświaty poinformował, że m.in. wystawianie ocen pracy dyrektorów szkół (niezbędne
do przedłożenia w konkursie na stanowisko dyrektora placówki oświatowej) nie leży już w zakresie jego kompetencji, będzie to zadaniem organów prowadzących (zatem gmin). Kuratorium od dziś nie zajmuje się też zatwierdzaniem planów nauczania, opiniowaniem zamiarów likwidacji placówek oświatowych, ustawa ograniczyła kompetencje kuratoriów.

2. Nauczyciele, dyrektorzy szkół mają problem z jednoznaczną interpretacją przepisów wprowadzającą do programu nauczania jedną nieodpłatną dodatkową godzinę zajęć tygodniowo. Z przepisów wynika, że realizacja tej godziny musi być udokumentowana w dzienniku zajęć lekcyjnych, nie wiadomo natomiast:

• czy chodzi o 45 minut (Karta Nauczyciela) czy 60 minut (Podstawa Programowa)?
• czy nauczyciel może odmówić zrealizowania tej godziny, jeśli nie odpowiada mu wskazanie realizacji przez dyrektora (np. jest fizykiem w gimnazjum w zespole szkół, a dyrektor zleci mu zajmowanie się dziećmi w świetlicy szkolnej)?
• czy może to być godzina czysto dydaktyczna (tu postulowano zagwarantowanie takiego przeznaczenia 1 godz. dodatkowej w statutach szkoły, aby uniknąć sytuacji zmuszających nauczycieli do wykonywania pracy niezgodnej z kwalifikacjami)?

3. Przewodniczący Sekcji Krajowej Stefan Kubowicz mówił z niepokojem o:

• zapisach na temat wydzielania przedmiotowego w nauczaniu zintegrowanym (religii, informatyki, języka obcego, wf może uczyć inny nauczyciel w klasach 1-3, jednakże spowodowałoby to obniżenie pensum godzinowego nauczyciela zajmującego się klasą; przepisy nie regulują tej kwestii)
• przepisach zwalniających stowarzyszenia przejmujące prowadzenie szkół z wszelkich podatków, co pozwoliłoby np. w przypadku „przejęcia” szkoły organizować na jej terenie (boiska, ziemia, budynek) różnorodne komercyjne przedsięwzięcia jedynie w celach zarobkowych
• groźbie utraty pracy przez kadrę kierowniczą i administracyjną w momencie przejęcia szkoły przez stowarzyszenie itp., przepisy nie chronią w tej sytuacji pracowników szkoły
• groźbie utraty pracy w szkolnictwie ok. 25-30 tys. osób wskutek wprowadzenia nowych przepisów, które de facto zmuszają samorządy i szkoły do zaoszczędzenia 500 tys. godzin pracy nauczycieli rocznie
• braku realnego zwiększenia nakładów PKB w Polsce na edukację (obecnie jest to ok. 3%, szacunkowo przyjmuje się czasem 4% ponieważ fakt zakupu podręczników przez rodziców podwyższa w wyliczeniach te nakłady), gdy tymczasem większość krajów UE wprowadziła nakłady rzędu 5% PKB
• widmie upowszechnienia edukacji przedszkolnej poprzez posyłanie 5-latków (zyskujących prawo do edukacji przedszkolnej) w 70% gmin wiejskich i 20 % gmin miejskich do szkoły, ponieważ w takiej właśnie liczbie gmin nie funkcjonuje żadne przedszkole, a nakłady 40 mln zł na reformę w skali kraju nie są przeznaczone na budowę przedszkoli

4. Zwrócono zebranym uwagę, że właśnie trwają prace komisji sejmowej nad projektem MEN kształcenia ogólnego. Projekt ten zakłada, że w klasach 1-szych liceów, techników i szkół zawodowych będzie obowiązywał ten sam program nauczania. Ma to podnieść rangę nauczania zawodowego.

5. Ubolewano nad założeniami nowej podstawy programowej, przez którą:

• nauczanie historii kończy się na gimnazjum i ma być blokowe, fragmentaryczne, bez zachowania spójności i ciągłości programu nauczania
• dzieci już w gimnazjum muszą podjąć decyzję na temat przyszłej drogi zawodowej, czekają na nie licea profilowane, co mocno ograniczy możliwości kontynuacji nauki na dowolnych studiach, np. niespójnych z wybranym profilem szkoły średniej

6. Zachęcano do zapisywania w statutach szkół konieczności dostosowywania oferty edukacyjnej do możliwości i potrzeb rozwojowych ucznia. Taki zapis chroniłby szkoły od skomercjalizowania, ogniskował bardziej na indywidualnych potrzebach dzieci, dbał o równe szanse uczniów mających kłopoty w nauce, przystosowaniu i tych najzdolniejszych.

7. Bez odpowiedzi pozostały pytania:

• co stanie się subwencją oświatową, jeśli wszystkie placówki oświatowe (przedszkola, szkoły) w gminie zostaną zlikwidowane, oddane stowarzyszeniom, sprywatyzowane? Na sali byli samorządowcy, prawnicy, kurator – padały domysły, że subwencja i tak do gminy trafi, ale będzie można ją przeznaczyć na inne cele, nie na upowszechnianie edukacji przedszkolnej, powstawanie nowych placówek. Zatem poddawano też wątpliwość czy ustawa nie ułatwia oszczędzania gminom do tego stopnia, że będą dążyć do prywatyzacji aby zachować subwencję w budżecie, przeznaczając ją na inne cele?
• dlaczego samorządy nie żądają rozliczania nakładów na oświatę od skarbu państwa i MEN? Kiedy dokonywały tego w okresie reform ministra Handtke nakłady na oświatę wzrosły.
• czy można na terenie szkoły przejętej przez stowarzyszenie zorganizować np. korty tenisowe, stadninę koni itp. w celach czysto zarobkowych, ograniczając np. teren boiska szkolnego?
• czy dyrektor szkoły będzie mógł zlecić nauczycielowi np. historii w gimnazjum (w zespołach szkół) realizację dodatkowej godziny w świetlicy, gdzie będą przebywać dzieci 5-letnie razem ze starszymi? czy dyrektor może uznać kwalifikacje takiego nauczyciela za wystarczające do opieki nad małymi dziećmi, jeśli w szkole zostanie zorganizowany oddział przedszkolny?

Nauczyciele wyrażali duże zaniepokojenie ogromem zmian prawnych, których nikt z MEN do tej pory nie wyjaśnił szczegółowo. Dopiero będą się rozpoczynać nieliczne i organizowane przez związki np. szkolenia prawne, na które zostanie nawet zaproszony np. kurator, ponieważ też chętnie poszerzy wiedzę z tego zakresu. Przewidywano zatem, że dyrekcje szkół będą borykać się z wieloma problemami natury proceduralnej od dnia dzisiejszego począwszy (choćby zmiana przepisów na temat uznawania przez dyrektorów szkół kwalifikacji nauczycieli, np.pedagoga nauczania zintegrowanego do prowadzenia lekcji j. obcego, wf, religii w klasach 1-3; zmiana obowiązuje od dzisiaj, nie ma wykładni jak dyrektor ma dokonać oceny).

Glosowano szereg projektów uchwał i listów, naszą uwagę zwróciły:

• apel do MEN o ustanowienie limitów liczebności uczniów w klasach w granicach 24-26 uczniów (będzie ją można pobrać i podpisać na stronach NSZZ „Solidarność” Sekcja Oświaty i Wychowania Regionu Gdańskiego)
• ponowny list do MEN wzywający do odpowiedzi na pytania nauczycieli i ustosunkowanie się do poruszanych powyżej problemów
• projekt zbierania i opracowywania inforamcji na temat skutków wprowadzania reformy i podstawy programowej w życie (apel do nauczycieli o informowanie struktur związkowych)